Dossier

Werkstoffen uit de zee Zeewier en zo …


Associëren je klanten zeewier alleen maar met afslankkuren en thalassotherapieën? De zee is nochtans niet meer weg te denken uit de cosmetische industrie, op meer dan één vlak. Hydrateren, verstevigen, regenereren, stralende teint, bescherming tegen huidbeschadiging door vervuiling enz.

Geschreven door: Catherine Malaise

In april 2019 in Parijs was zeewier de ster van de internationale beurs voor cosmetische ingrediënten en grondstoffen (In-Cosmetics Global). Merken hebben alleen maar goede redenen om ze in hun formules te integreren. Eerst en vooral is er hun samenstelling, die de beste ‘super foods’ doen verbleken van afgunst: vitaminen (A,B,C,E), antioxidantpigmenten, sporenelementen, essentiële vetzuren (omega’s 3-6-9), eiwitten, aminozuren, terpenen. Alles komt op de juiste plaats terecht dankzij de uitstekende affiniteit tussen algen en onze huid. Naast die stroom van bioactieve moleculen hebben ze immers een extracellulaire matrix die sterk op de onze lijkt. We treffen er hoge concentraties fucoidan in aan, het basismateriaal van het cement tussen de huidcellen. Een mogelijke verklaring is dat algen 3,8 miljard jaar geleden verschenen en dus aan de oorsprong liggen van het leven op aarde! Van de 40.000 soorten die op de aardbol voorkomen, worden er slechts 40 benut. Vechtend tegen de kou, stromingen en uitdroging door eb en vloed, hebben deze planten het vermogen ontwikkeld om de minerale rijkdom van de oceanen te versterken en de aansterkende, regenererende en evenwichtherstellende deugden ervan terug te geven.

Een ongelooflijke diversiteit

Van meterslange macroalgen tot eencellige microalgen ter grootte van een rode bloedcel, laten we eens kijken wat er zoal in de onderwatertuin groeit …


Bruine algen: Laminaria digitata van de Bretonse kust heeft regenererende krachten, Ascophyllum nodosum heeft een verstevigende werking en gaat roodheid tegen. Fucus vesiculus combineert verzachtende, drainerende en vochtinbrengende effecten. Japanse Kombu is een kampioen in het activeren van collageen. Bruine algen bieden algemene bescherming tegen vroegtijdige veroudering en de schadelijke effecten van verontreinigende stoffen.


Groene algen: Chlorella vulgaris verdicht, Ulva lactuca remineraliseert. De wanden van groene algen leveren polysachariden die aan de oorsprong liggen van een bekende ontstekingsremmende werkzame stof, L-rhamnose. Hun cellulose wordt ook gebruikt om emulsies te stabiliseren en gels viskeus te maken.


Rode algen: Palmaria palmata stimuleert de microcirculatie van het bloed, Furcellaria lumbrecalis verhoogt het hyaluronzuur. Sommige rode (en bruine) algen maken schade veroorzaakt door verontreinigende stoffen ongedaan dankzij hun ‘polyuroniden’, die het vrijkomen van ontstekingsmediatoren en de activering van de betrokken neuroreceptoren beperken. Het zijn dus ideale bondgenoten voor de gevoelige huid. Carrageen wordt gewonnen uit hun golvende stengels: deze polymeren verlenen consistentie en zintuiglijkheid aan cosmetische texturen.

Microalgen: een regenererend effect, omgekeerd evenredig met hun grootte! Hoewel ze in zoet water leven, bevatten spirulina en chlorella indrukwekkende cocktails van mineralen, sporenelementen, vitaminen en antioxidanten. Zeemicroalgen zijn zeer rijk aan lipiden en leveren olieachtige extracten die heilzaam zijn voor de droge huid. Vooral hun antiverouderingswerking resulteerde in nieuwe serum-in-olietexturen. Ulkenia uit de Noordzee bijvoorbeeld, werkt als een ‘lipo-filler’. Zijn lipidesamenstelling ligt zo dicht bij die van de celmembranen dat hij er als het ware mee versmelt en de cellen stimuleert om beter te communiceren.

Verstevigen, hydrateren, beschermen

Ondanks hun verschillende eigenschappen, hebben algen drie belangrijke effecten gemeen.

1: ze zorgen voor hernieuwde stevigheid. De dermo-epidermale overgang, de verankeringsstructuren van de keratinocyten in het basale membraan en de huidbarrière worden verstevigd. Dit ‘remodelleren’ van de huid gaat ook verslapping tegen door collageen en elastine te stimuleren.

2: ze remmen uitdroging af. Door de lipidesynthese te stimuleren, vergroten algen het vermogen van de huid om water vast te houden. Dat revitaliseert de huid en herstelt haar glans en ‘substantie’ dankzij de aminozuren die helpen om de weefsels te reconstrueren.

3: ze reguleren de strijd tegen vrije radicalen. De pigmenten in zeewier bevatten krachtige antioxidanten waarmee ze bij eb kunnen overleven. In de huid brengen ze de celstofwisseling weer op gang, houden ze de melanocyten onder controle en verhelderen ze de teint.

Een vloedgolf van toepassingen

Nagebouwd door de biotechnologie of van nature aanwezig na drogen en vermalen – de verdedigingsmechanismen van algen kunnen zowat overal worden ingezet: in antirimpelverzorgingen, herstellende crèmes, intensieve vochtinbrengers, antivervuilingsfilters, poriën- en talgcorrectoren, serums om pigmentvlekken te voorkomen, verzachtende formules voor de geïrriteerde huid, zonneproducten en oogcontourverzorging! Lopen we in dit tempo niet het risico de zeeflora uit te putten? Gelukkig wordt het oogsten beperkt door quota en gebeurt het met de hand zonder de basis van de algen af te scheuren. Aquacultuurboerderijen zien het licht om zeewier voor cosmetica te produceren. Setalg, leverancier van mariene ingrediënten, cultiveert het eerste zeewierveld: deze site draagt het label ‘Opmerkelijk natuurgebied van Bretagne’.

Wat zit er nog meer in de zeetank?

Het ayurvedische gezondheidsdrankje Samata en de Norvia supplementen (van DLG) zijn een uitstekende Zeebronwater, uit oude warmwaterbronnen voor de kust van Bretagne. Vergeleken met zeewater bevat dit water tot 12 keer meer mangaan en 9 keer meer zink! Zeecollagenen vormen de motor van veel antirimpelformules. Ze worden verkregen door gecontroleerde hydrolyse van vissenhuid en -kraakbeen. De producenten voegen vitamine C, zink en mangaan toe. In Azië aarzelen ze niet om collageen te gebruiken … van kwallen! Europa zegt nee. Het gebruik van weekdieren zou nochtans veelbelovend zijn in de inzet tegen veroudering en bescherming tegen de zon. Koralen, sponzen, anemonen en zeesterren die in tropische lagunes op geringe diepte leven, beschermen zich tegen de zon met stoffen die UV-stralen absorberen. Een cosmeticagigant benutte reeds Caraïbische gorgoon (koraalsoort) als elastaseremmer voor zijn liftende crèmes. Plankton (10 tot 100 miljard organismen per liter zeewater!) is mogelijk eveneens een reservoir van nieuwe actieve stoffen.

Wat is er zoal nieuw op de markt?

Al duizenden jaren gebruiken mensen klei om wonden te genezen, als bescherming tegen de zon maar ook om Een van de 6 ampullenkuren van BABOR’s ‘Botanicals Collection’ combineert algen en plankton voor een energieboost in één week. Soins Jeunesse à la Spiruline van BERNARD CASSIÈRE heeft een onmiskenbaar verstevigend effect, mede dankzij extracten van bruine algen en zeevenkel. Spirulina is een van de antioxiderende en regenererende ‘superingrediënten’ van de AlgoEclat ALGOTHERM-lijn. Herstructurerend over de hele lijn en 100% natuurlijk: Crème du Temps ABSOLUTION geeft de voorkeur aan Atlantische wakame. Dit bruine zeewier verstevigt, strijkt glad, egaliseert en hydrateert met behulp van 18 plantenextracten, waaronder het dappere bloempje van de edelweiss. KLAPP wou koste wat kost een marien biotechnologisch ferment toevoegen aan zijn kostbare Diamond anti-agingcrème, verrijkt met peptiden en fijne diamantdeeltjes. Bij MARIA GALLAND PARIS verhoogt de vochtinbrengende crème 260 Hydra’Global het gehalte aan hyaluronzuur in de huid. Het versterkt de afweermechanismen van de huid via een beschermend complex op basis van een macroalg en zeebronwater. THALGO, een pionier op het gebied van mariene huidverzorging, vertrouwt op een hoge concentratie hyaluronzuur en marien pro-collageen voor zijn nieuwe fillers die bestaande rimpels aanpakken. De lijn Hyalu-ProCollagène omvat een hydraterende gelcrème met een mat effect, aangepast aan de zomerse hitte. De huid voelt onmiddellijk fris aan en blijft dat ook tot ‘s avonds. •